Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τα μανιτάρια στην αρχαιότητα



Το εύκρατο κλίμα της Ευρώπης ευνόησε την ανάπτυξη ενός μεγάλου αριθμού ειδών μανιταριών, τα οποία προσέλκυσαν την προσοχή των ανθρώπων ως τρόφιμα και ως φάρμακα ήδη από την αρχαιότητα. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στη Νόλα της Ιταλίας, μιας κωμόπολης στη Νάπολη, έφεραν στο φως ένα σκεύος που χρησιμοποιούταν για την αποθήκευση τροφίμων με κατάλοιπα μανιταριών, πράγμα που δηλώνει πως ήδη από την Εποχή του Χαλκού ήταν διαδεδομένη η κατανάλωσή τους. Επίσης, σε άλλες αρχαιολογικές ανασκαφές βρέθηκαν ίχνη του μανιταριού Λυκόπερδου (Puffball) σε περιοχές της Αυστρίας, της Ελβετίας και της Γερμανίας που κατοικούνταν στην Παλαιολιθική εποχή. Σίγουρα, βέβαια, πιο σημαντική μαρτυρία αποτελεί η ανασκαφή της λεγόμενης Κόκκινης Κυρίας του El Miron, στην Ισπανία, η οποία φέρεται πως απεβίωσε πριν από 19.000 χρόνια και βρέθηκαν στα δόντια της σπόροι από Βωλίτες και Αγαρικά.
Στην Kλασική Eποχή, φαίνεται πως η κατανάλωση μανιταριών αποτελούσε προνόμιο κυρίως των ευγενών και υπάρχουν αρκετά ιστορικά στοιχεία που αποδεικνύουν πως οι πολιτισμοί της Ανατολικής Μεσογείου, όπως οι Έλληνες, οι Αιγύπτιοι και οι Πέρσες, αγαπούσαν πολύ την κατανάλωση άγριων μανιταριών.
Οι αρχαίοι Έλληνες των κλασικών χρόνων ήταν από τους πρώτους ανθρώπους στην Ευρώπη που προβληματίστηκαν για την προέλευση των μανιταριών και έγραψαν γι’ αυτή. Ο Αριστοτέλης θεωρούσε τα μανιτάρια αινιγματικά, καθώς τα ταξινόμησε ως φυτά αλλά παρατήρησε πως δεν αναπτύσσονταν όπως τα υπόλοιπα φυτά. Ο Σωκράτης πάλι παρατήρησε πως τα μανιτάρια έχουν την τάση να αναπαράγονται πολύ γρήγορα και πίστευε πως είχαν πολύ μικρούς σπόρους που είναι αόρατοι στο γυμνό μάτι. Ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της ιατρικής, μελέτησε τα εδώδιμα, φαρμακευτικά και τα δηλητηριώδη μανιτάρια και πραγματοποίησε μία διάλεξη το 430 π.Χ. στο Λύκειο της Αθήνας, παρουσιάζοντας τις ιδέες του για το πώς θα μπορούσε να θεραπεύσει ασθενείς που έπαθαν δηλητηρίαση μανιταριών. Την ίδια περίπου εποχή, ο Ευριπίδης έγραψε και ο ίδιος για τους κινδύνους που προκύπτουν από την κατανάλωση δηλητηριωδών μανιταριών, με αφορμή την δηλητηρίαση του υπέστησαν η σύζυγος και τα παιδιά του από την κατανάλωση άγριων μανιταριών.
Παρά το γεγονός πως τα μανιτάρια μερικές φορές ήταν ένα επικίνδυνο γεύμα, οι αρχαίοι Έλληνες εκτιμούσαν τη μαγειρική τους αξία. Μάλιστα, ο αρχαίος φιλόσοφος Θεόφραστος (371 π.Χ. – περ. 287/5 π.Χ), που θεωρείται ως συνεχιστής του Αριστοτέλη, στο έργο του «Περί οσμών» αναφέρεται στην καλλιέργεια μανιταριών και μάλιστα στην καλλιέργεια μανιταριών σε κοπριά, σημειώνοντας πως στην κοπριά αναπτύσσονται μανιτάρια που είναι κατάλληλα για κατανάλωση. Στην Αρχαία Ελλάδα γύρω στο 200 π.Χ. φέρεται πως οι καλλιεργητές οπωροκηπευτικών ασχολήθηκαν και με την καλλιέργεια των μανιταριών και συγκεκριμένα με το μανιτάρι Agrocybe aeregita, άλλη ονομασία για την Αγροκύβη την κυλινδρική. Ο Νίκανδρος ο Κολοφώνιος ανακάλυψε τον τρόπο να καλλιεργούνται μανιτάρια, που συνήθως αναπτύσσονται στο έδαφος, μέσα σε τρύπες γεμάτες με κοπριά δίπλα από συκιές.
Όλοι οι συγγραφείς, βέβαια, στην αρχαιότητα είχαν αντιληφθεί από τις παρατηρήσεις τους πως τα μανιτάρια αναπτύσσονται μετά από έντονες βροχοπτώσεις, γεγονός που επιβεβαιώνεται και σήμερα από τη σύγχρονη επιστήμη. Η μελέτη, λοιπόν, του θαυμαστού κόσμου των μυκήτων έχει μια μακρά ιστορία και αποτελεί ένα ευρύ πεδίο έρευνας για κάθε μελετητή.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Πλένονται ή δεν πλένονται τα μανιτάρια;

Ένα θέμα συζήτησης που πυροδοτεί συχνά σχόλια και διχάζει τους λάτρεις των μανιταριών είναι το εάν πρέπει ή όχι να πλένονται τα μανιτάρια προτού μαγειρευτούν. Επειδή είναι γνωστό πως τα μανιτάρια λόγω της πορώδους σύνθεσής τους είναι αρκετά απορροφητικά, έχει επικρατήσει η άποψη πως τα μανιτάρια δεν πρέπει να πλένονται και αρκεί απλώς να σκουπίζονται με μια υγρή πετσέτα ή να καθαρίζονται με ένα βουρτσάκι.
Σίγουρα, μια μέθοδος γρήγορου καθαρισμού με υγρή πετσέτα εφαρμόζεται εύκολα σε μανιτάρια μικρής ποσότητας και κυρίως σ’ αυτά που προέρχονται από καλλιέργεια. Εφόσον τα μανιτάρια καλλιεργούνται μέσα σε αποστειρωμένα κομπόστ, ελαχιστοποιείται και η πιθανότητα να έχουν αναπτυχθεί βακτήρια και ταυτόχρονα διατίθενται στον καταναλωτή αρκετά καθαρά. 
Τι γίνεται όμως με τα μανιτάρια που συλλέγουμε στο δάσος; Αρκεί ένα απλό υγρό καθάρισμα για να απομακρυνθούν οι λάσπες, τα βακτήρια και τα έντομα; Σ’ αυτή την περίπτωση ασφαλώς και επιβάλλεται το πλύσιμο με νερό, αρκεί να ληφθεί υπόψη πως απαιτ…

Ο Coprinus comatus στη μάχη κατά της λευχαιμίας

Το αρκετά διαδεδομένο και εδώδιμο μανιτάρι Coprinus comatus που ευδοκιμεί στα λιβάδια της Ευρώπης και της Αμερικής φαίνεται πως μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της λευχαιμίας.
Είναι ήδη γνωστό πως ο Coprinus comatus έχει μεγάλη θρεπτική αξία, λόγω της αντιοξειδωτικής και αντιμικροβιακής του δράσης. Σε διάφορες μελέτες που έγιναν στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί πως αυτό το μανιτάρι περιέχει στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του προστάτη και γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών. 
Μια καινούργια όμως έρευνα από ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Φλόριντας των ΗΠΑ απέδειξε πως μία πρωτεΐνη του μανιταριού Coprinus comatus συμβάλλει στη θανάτωση του λευχαιμικού κυττάρου T. 
Συγκεκριμένα, οι εργαστηριακές μελέτες απέδειξαν πως η πρωτεΐνη Υ3 που υπάρχει στο μανιτάρι αυτό δεσμεύεται με τη γλυκάνη LDNF και μ’ αυτή τη διεργασία τα ένζυμα που προκύπτουν είναι ικανά να θανατώσουν το λευχαιμικό κύτταρο T σε ένα ποσοστό 90%. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δημοσιε…

Αισιόδοξα μηνύματα για την καρποφορία άγριων μανιταριών στην Ελλάδα

Ύστερα από μια μακρά περίοδο ανομβρίας και υψηλών θερμοκρασιών για την εποχή, επιτέλους οι βροχές του 1ου δεκαημέρου του Μαΐου θα μας φέρουν τους πολυπόθητους καρπούς του δάσους, τα μανιτάρια.
Σύμφωνα με τους προγνωστικούς χάρτες ευδοκίμησης μανιταριών του mushring.comυπάρχει μεγάλη πιθανότητα να αρχίσουν να αναπτύσσονται μανιτάρια από τις 9 Μαΐου και κυρίως από τις 10 Μαΐου σε πολλές περιοχές της χώρας μας. 
Μην ξεχνάτε πως, όταν η υγρασία στο δάσος είναι αυξημένη την άνοιξη, ευνοείται η ανάπτυξη των αγαπημένων μας Κανθαρέλων! 
Πάρτε λοιπόν από την επόμενη Τετάρτη με Πέμπτη τα καλαθάκια ανά χείρας και ξεχυθείτε στα δάση για μανιτάρια.
Καλή επιτυχία!