Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Το ταξίδι των σπόρων των μανιταριών

Για τα μανιτάρια της κατηγορίας των βασιδιομυκήτων, μέχρι πρόσφατα, όλοι πίστευαν ότι η διασπορά των σπόρων τους και η μεταφορά τους μακριά από τα καρποσώματα εξαρτιόταν αποκλειστικά και μόνο από τα ασθενή ρεύματα αέρα που θα τύχαινε να υπάρχουν πολύ κοντά στο έδαφος, όπου βρίσκονται τα καρποσώματα, τη στιγμή απελευθέρωσης των σπόρων. Ωστόσο, μία πρόσφατη επιστημονική μελέτη των Emillie Dressair, Lisa Yamada, Boya Song και Marcus Roper απέδειξε ότι τα ίδια τα μανιτάρια είναι ικανά να δημιουργήσουν τα δικά τους αέρια ρεύματα και να οδηγήσουν τους σπόρους αρκετά μακρύτερα απ’ όσο θα ήταν δυνατό απλά και μόνο εξαιτίας των ασθενών ρευμάτων αέρα του περιβάλλοντος των καρποσωμάτων.
Η Emillie Dressair, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Πολυτεχνείο Tandon School of Engineering στη Νέα Υόρκη, και οι συνεργάτες της μελέτησαν τρία είδη βασιδιομυκήτων (Lentinula edodes, Pleurotus ostreatus, and Agaricus californicus) και αρχικά διαπίστωσαν ότι ο ρυθμός εξάτμισης του νερού από αυτά τα μανιτάρια ήταν πολύ μεγαλύτερος από την εξάτμιση νερού που συμβαίνει σε συνηθισμένα φυτά. Καθώς είναι γνωστό πως το νερό είναι βασικό συστατικό των ζωντανών οργανισμών και κάθε οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς για να αποφεύγει την αφυδάτωσή του, οι μεγάλοι ρυθμοί εξάτμισης που παρουσίασαν τα μανιτάρια και η συνεπακόλουθη μεγάλη απώλεια νερού κέντρισαν το ενδιαφέρον των ερευνητών.
Είναι επίσης γνωστό ότι η εξάτμιση προκαλεί πτώση της θερμοκρασίας, έτσι η καθηγήτρια Emillie Dressair και οι συνεργάτες της μέτρησαν τη θερμοκρασία κάτω από τον πίλο των μανιταριών και πάνω στην επιφάνειά του. Ανακάλυψαν ότι μεταξύ της περιοχής κάτω από τον πίλο και του περιβάλλοντος αέρα η διαφορά θερμοκρασίας ήταν περί τους 2 βαθμούς Κελσίου, ενώ μεταξύ της επιφάνειας του πίλου και του περιβάλλοντος αέρα η διαφορά θερμοκρασίας έφτανε μέχρι και τους 4 βαθμούς Κελσίου. Τέτοιες διαφορές θερμοκρασίας είναι ικανές να δημιουργήσουν διαφορά πίεσης μεταξύ δύο κοντινών περιοχών η οποία με τη σειρά της προκαλεί τη δημιουργία ρεύματος αέρα, από την περιοχή υψηλής πίεσης και χαμηλής θερμοκρασίας (περιοχή κάτω από τον πίλο του μανιταριού) προς την περιοχή χαμηλότερης πίεσης και υψηλότερης θερμοκρασίας (ευρύτερο περιβάλλον του μανιταριού).
Με αυτά τα ρεύματα αέρα, που ουσιαστικά δημιουργούνται από τα ίδια τα μανιτάρια με τη βοήθεια της εξάτμισης του νερού που περιέχουν, επιτυγχάνεται η μεταφορά των σπόρων μακριά από το μανιτάρι και σε ύψος μερικών εκατοστών πάνω από το έδαφος, όπου εκεί πλέον τα ρεύματα του αέρα είναι αρκετά ισχυρά για να παραλάβουν τους σπόρους και να τους ταξιδέψουν σε ακόμη μεγαλύτερες αποστάσεις.
Πηγήhttp://www.pnas.org/content/113/11/2833.full

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ο Coprinus comatus στη μάχη κατά της λευχαιμίας

Το αρκετά διαδεδομένο και εδώδιμο μανιτάρι Coprinus comatus που ευδοκιμεί στα λιβάδια της Ευρώπης και της Αμερικής φαίνεται πως μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της λευχαιμίας.
Είναι ήδη γνωστό πως ο Coprinus comatus έχει μεγάλη θρεπτική αξία, λόγω της αντιοξειδωτικής και αντιμικροβιακής του δράσης. Σε διάφορες μελέτες που έγιναν στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί πως αυτό το μανιτάρι περιέχει στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του προστάτη και γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών. 
Μια καινούργια όμως έρευνα από ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Φλόριντας των ΗΠΑ απέδειξε πως μία πρωτεΐνη του μανιταριού Coprinus comatus συμβάλλει στη θανάτωση του λευχαιμικού κυττάρου T. 
Συγκεκριμένα, οι εργαστηριακές μελέτες απέδειξαν πως η πρωτεΐνη Υ3 που υπάρχει στο μανιτάρι αυτό δεσμεύεται με τη γλυκάνη LDNF και μ’ αυτή τη διεργασία τα ένζυμα που προκύπτουν είναι ικανά να θανατώσουν το λευχαιμικό κύτταρο T σε ένα ποσοστό 90%. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δημοσιε…

Ο Ιούλιος των μανιταριών

Ο φετινός Ιούλιος αποδείχθηκε παραδεισένια εποχή για όσους εξόρμησαν στα δάση και στους αγρούς για άγρια μανιτάρια. Σύμφωνα με τους προγνωστικούς χάρτες του Mushring.comη καρποφορία συνεχίζεται ως έναν βαθμό μέχρι τις 20 Ιουλίου. Οι περιοχές που παρουσιάζουν μεγάλη πιθανότητα να αναπτυχθούν άγρια μανιτάρια είναι από την Κεντρική Ελλάδα και πάνω, και κυρίως στην Ήπειρο, Μακεδονία και Θράκη. 
Από την 1η Ιουλίου μέχρι σήμερα, κατεξοχήν καλοκαιρινά μανιτάρια, όπως τα αγαπημένα μας Καισαρικά (Amanita caesarea), εντοπίστηκαν σε μεγάλη αφθονία σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Το παράδοξο όμως ήταν πως χαρήκαμε ιδιαιτέρως με τον εντοπισμό ειδών, σε μεγάλες μάλιστα ποσότητες, που απαντούν κυρίως το Φθινόπωρο, όπως οι Μακρολεπιότες (Macrolepiota procera). 
Το ακόμη πιο παράδοξο που συνέβη αυτόν τον Ιούλιο είναι πως αναπτύχθηκαν όχι μόνο φθινοπωρινά μανιτάρια, αλλά ακόμη και ορισμένα χειμωνιάτικα είδη, όπως οι Μαύρες τρομπέτες (Craterellus cornucopioides), τόσο στην Ελλάδα όσο και σε γειτονικές βαλ…

Πλένονται ή δεν πλένονται τα μανιτάρια;

Ένα θέμα συζήτησης που πυροδοτεί συχνά σχόλια και διχάζει τους λάτρεις των μανιταριών είναι το εάν πρέπει ή όχι να πλένονται τα μανιτάρια προτού μαγειρευτούν. Επειδή είναι γνωστό πως τα μανιτάρια λόγω της πορώδους σύνθεσής τους είναι αρκετά απορροφητικά, έχει επικρατήσει η άποψη πως τα μανιτάρια δεν πρέπει να πλένονται και αρκεί απλώς να σκουπίζονται με μια υγρή πετσέτα ή να καθαρίζονται με ένα βουρτσάκι.
Σίγουρα, μια μέθοδος γρήγορου καθαρισμού με υγρή πετσέτα εφαρμόζεται εύκολα σε μανιτάρια μικρής ποσότητας και κυρίως σ’ αυτά που προέρχονται από καλλιέργεια. Εφόσον τα μανιτάρια καλλιεργούνται μέσα σε αποστειρωμένα κομπόστ, ελαχιστοποιείται και η πιθανότητα να έχουν αναπτυχθεί βακτήρια και ταυτόχρονα διατίθενται στον καταναλωτή αρκετά καθαρά. 
Τι γίνεται όμως με τα μανιτάρια που συλλέγουμε στο δάσος; Αρκεί ένα απλό υγρό καθάρισμα για να απομακρυνθούν οι λάσπες, τα βακτήρια και τα έντομα; Σ’ αυτή την περίπτωση ασφαλώς και επιβάλλεται το πλύσιμο με νερό, αρκεί να ληφθεί υπόψη πως απαιτ…