Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τα μανιτάρια στη Ρωμαϊκή Εποχή




Οι Ρωμαίοι λάτρευαν τα άγρια μανιτάρια και οι αριστοκράτες συνήθιζαν να απολαμβάνουν στα πλουσιοπάροχα γεύματά τους μεγάλες ποσότητες αυτής της τόσο εκλεκτής τροφής. Τα μανιτάρια του γένους Αμανίτα αποτελούσαν γι’ αυτούς ένα πολύ ξεχωριστό γεύμα, τα οποία προτιμούσαν να τρώνε στη μορφή «αυγών». Η έντονη και πλούσια γεύση του Amanita caesarea ήταν ο λόγος που έγινε το αγαπημένο μανιτάρι του Καίσαρα, το οποίο το σέρβιρε στους καλεσμένους του ως απόδειξη του πλούτου και της δύναμης. Πολύ αγαπημένα μανιτάρια ήταν επίσης και ορισμένα του γένους Boletus, ιδιαίτερα ο Boletus edulis, αλλά και οι λευκές τρούφες λόγω της πλούσιας γεύσης και φυσικά του αρώματός τους. 
Παρά το γεγονός πως ορισμένα μανιτάρια της οικογένειας των Αμανιτών είναι δηλητηριώδη ή τοξικά, οι αρχαίοι Ρωμαίοι απέφευγαν στα δείπνα τους τις δηλητηριάσεις προσλαμβάνοντας έμπειρους μανιταροσυλλέκτες για να ξεχωρίζουν τα διάφορα είδη αλλά και ανθρώπους να δοκιμάζουν τα πιάτα, προτού τα καταναλώσουν οι επίσημοι καλεσμένοι. Το πόσο σημαντικό συστατικό θεωρούνταν τα μανιτάρια για την κουζίνα στην Αρχαία Ρώμη αποδεικνύεται και από την ύπαρξη ενός βιβλίου μαγειρικής του Απικίου (Apicius de re coquinaria) που περιέχει και συνταγές με μανιτάρια. Μάλιστα, στο κεφάλαιο XV παρατίθενται συνταγές για Μορχέλες, Βωλίτες και στο κεφάλαιο XVI συνταγές για τρούφες
Οι Ρωμαίοι αναγνώριζαν τη θρεπτική αξία των μανιταριών, γι’ αυτό επέτρεπαν στο στράτευμα να τα καταναλώνουν. Οι λεγεωνάριοι τρέφονταν με μανιτάρια πριν από κάποια μάχη για να αυξάνεται η δύναμη και η αντοχή τους. Οι Ρωμαίοι εκτός βέβαια από το να απολαμβάνουν τα μανιτάρια ως μια υγιεινή τροφή, τα χρησιμοποιούσαν επίσης για να διαπράττουν φόνους. 
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η δηλητηρίαση του Κλαύδιου το 54 μ.Χ. Όποιος έχει δώσει Λατινικά στις Πανελλαδικές εξετάσεις θα θυμάται τον Κλαύδιο που στην ηλικία των 50 ετών έγινε αυτοκράτορας κρυμμένος πίσω από τις κουρτίνες. Αυτόν λοιπόν τον αυτοκράτορα η τέταρτη σύζυγός του, η Αγριππίνα, τον δηλητηρίασε, φροντίζοντας να του προσφέρουν στο γεύμα δηλητηριώδεις Αμανίτες και έτσι μετά το θάνατό του να ανέλθει στην εξουσία ο γιος της, ο Νέρωνας
Πάντως οι Ρωμαίοι δεν χρησιμοποιούσαν παραισθησιογόνα μανιτάρια για τις τελετουργίες τους ή για ιατρικούς σκοπούς, μελέτησαν βέβαια ενδελεχώς τη φύση των μανιταριών και ασχολήθηκαν κυρίως με την ταξινόμηση των ειδών. 

Φωτογραφία: Kostas Giannakis

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ο Coprinus comatus στη μάχη κατά της λευχαιμίας

Το αρκετά διαδεδομένο και εδώδιμο μανιτάρι Coprinus comatus που ευδοκιμεί στα λιβάδια της Ευρώπης και της Αμερικής φαίνεται πως μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της λευχαιμίας.
Είναι ήδη γνωστό πως ο Coprinus comatus έχει μεγάλη θρεπτική αξία, λόγω της αντιοξειδωτικής και αντιμικροβιακής του δράσης. Σε διάφορες μελέτες που έγιναν στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί πως αυτό το μανιτάρι περιέχει στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του προστάτη και γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών. 
Μια καινούργια όμως έρευνα από ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Φλόριντας των ΗΠΑ απέδειξε πως μία πρωτεΐνη του μανιταριού Coprinus comatus συμβάλλει στη θανάτωση του λευχαιμικού κυττάρου T. 
Συγκεκριμένα, οι εργαστηριακές μελέτες απέδειξαν πως η πρωτεΐνη Υ3 που υπάρχει στο μανιτάρι αυτό δεσμεύεται με τη γλυκάνη LDNF και μ’ αυτή τη διεργασία τα ένζυμα που προκύπτουν είναι ικανά να θανατώσουν το λευχαιμικό κύτταρο T σε ένα ποσοστό 90%. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δημοσιε…

Πλένονται ή δεν πλένονται τα μανιτάρια;

Ένα θέμα συζήτησης που πυροδοτεί συχνά σχόλια και διχάζει τους λάτρεις των μανιταριών είναι το εάν πρέπει ή όχι να πλένονται τα μανιτάρια προτού μαγειρευτούν. Επειδή είναι γνωστό πως τα μανιτάρια λόγω της πορώδους σύνθεσής τους είναι αρκετά απορροφητικά, έχει επικρατήσει η άποψη πως τα μανιτάρια δεν πρέπει να πλένονται και αρκεί απλώς να σκουπίζονται με μια υγρή πετσέτα ή να καθαρίζονται με ένα βουρτσάκι.
Σίγουρα, μια μέθοδος γρήγορου καθαρισμού με υγρή πετσέτα εφαρμόζεται εύκολα σε μανιτάρια μικρής ποσότητας και κυρίως σ’ αυτά που προέρχονται από καλλιέργεια. Εφόσον τα μανιτάρια καλλιεργούνται μέσα σε αποστειρωμένα κομπόστ, ελαχιστοποιείται και η πιθανότητα να έχουν αναπτυχθεί βακτήρια και ταυτόχρονα διατίθενται στον καταναλωτή αρκετά καθαρά. 
Τι γίνεται όμως με τα μανιτάρια που συλλέγουμε στο δάσος; Αρκεί ένα απλό υγρό καθάρισμα για να απομακρυνθούν οι λάσπες, τα βακτήρια και τα έντομα; Σ’ αυτή την περίπτωση ασφαλώς και επιβάλλεται το πλύσιμο με νερό, αρκεί να ληφθεί υπόψη πως απαιτ…

Ο Ιούλιος των μανιταριών

Ο φετινός Ιούλιος αποδείχθηκε παραδεισένια εποχή για όσους εξόρμησαν στα δάση και στους αγρούς για άγρια μανιτάρια. Σύμφωνα με τους προγνωστικούς χάρτες του Mushring.comη καρποφορία συνεχίζεται ως έναν βαθμό μέχρι τις 20 Ιουλίου. Οι περιοχές που παρουσιάζουν μεγάλη πιθανότητα να αναπτυχθούν άγρια μανιτάρια είναι από την Κεντρική Ελλάδα και πάνω, και κυρίως στην Ήπειρο, Μακεδονία και Θράκη. 
Από την 1η Ιουλίου μέχρι σήμερα, κατεξοχήν καλοκαιρινά μανιτάρια, όπως τα αγαπημένα μας Καισαρικά (Amanita caesarea), εντοπίστηκαν σε μεγάλη αφθονία σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Το παράδοξο όμως ήταν πως χαρήκαμε ιδιαιτέρως με τον εντοπισμό ειδών, σε μεγάλες μάλιστα ποσότητες, που απαντούν κυρίως το Φθινόπωρο, όπως οι Μακρολεπιότες (Macrolepiota procera). 
Το ακόμη πιο παράδοξο που συνέβη αυτόν τον Ιούλιο είναι πως αναπτύχθηκαν όχι μόνο φθινοπωρινά μανιτάρια, αλλά ακόμη και ορισμένα χειμωνιάτικα είδη, όπως οι Μαύρες τρομπέτες (Craterellus cornucopioides), τόσο στην Ελλάδα όσο και σε γειτονικές βαλ…