Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Βωλίτες που μεταχρωματίζονται. Είναι όλοι τοξικοί;




Αυτή την εποχή μέσα σε δάση φυλλοβόλων και κωνοφόρων δέντρων εμφανίζονται σε αρκετά μεγάλες ποσότητες άγρια μανιτάρια της οικογένειας των Βωλιτών. Οι μανιταροσυλλέκτες πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί γενικά κατά τη συλλογή μανιταριών και να παρατηρούν όλα τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν το ένα είδος από το άλλο. Ο κανόνας είναι πως ποτέ δεν βάζουμε στο καλάθι μας μανιτάρια που δεν γνωρίζουμε και δεν είμαστε σίγουροι για το αν είναι εδώδιμα ή τοξικά. 
Έμπειροι μανιταροσυλλέκτες συχνά συμβουλεύουν πως όταν εντοπίζουμε Βωλίτες καλό είναι να αποφεύγουμε: τους Βωλίτες με πορτοκαλί ή κόκκινη πορώδη επιφάνεια και εκείνους που μεταχρωματίζονται μετά το κόψιμο, αποκτώντας ένα μπλε ή πρασινωπό χρώμα. 
Είναι όμως όλοι οι Βωλίτες που μεταχρωματίζονται τοξικοί; 
Σίγουρα, αρκετά υποείδη Βωλιτών είναι τοξικά και όταν αποφεύγουμε μανιτάρια που μετά το κόψιμο η σάρκα τους γίνεται μπλε, εκμηδενίζεται και η πιθανότητα των ανεπιθύμητων δηλητηριάσεων. Ωστόσο, κάποιοι Βωλίτες παρόλο που μεταχρωματίζονται θεωρούνται εδώδιμοι, όπως για παράδειγμα ο Butyriboletus appendiculatus, ο Gyroporus cyanescens, Cyanoboletus pulverulentus και ο Xerocomellus truncatus
Φυσικά, για να μπορέσει κάποιος να ταυτοποιήσει με σιγουριά έναν Βωλίτη που μεταχρωματίζεται πρέπει να προσέξει όλα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του: το χρώμα και την υφή του πίλου, το χρώμα των πόρων, την υφή και το χρώμα του στελέχους, τον μεταχρωματισμό που παρατηρείται μετά το κόψιμο της σάρκας ή του στελέχους, την οσμή, το αποτύπωμα των σπόρων, τη μικροσκοπική ανάλυση, τον μεταχρωματισμό σε χημικά αντιδραστήρια
Χθες για παράδειγμα εντοπίστηκαν στην Πίνδο σε δάσος οξιάς και υψόμετρο 1430μ.  πολλά καρποσώματα Butyriboletus appendiculatus σε διάφορα στάδια ωριμότητας, τα οποία εξετάστηκαν ενδελεχώς. Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι πως στα πολύ ώριμα καρποσώματα παρατηρούνταν άμεσος μπλε μεταχρωματισμός της σάρκας, κάτι το οποίο δεν συνέβαινε σε νεαρά καρποσώματα.
Καλό είναι, ακόμη, αν φυσικά είναι δυνατόν, να εξετάζονται φρέσκα μανιτάρια, γιατί αποσπώνται πολύτιμες πληροφορίες. Επίσης, τα σπόρια που εξετάζονται καλό είναι να λαμβάνονται από ώριμα δείγματα σε μία ικανοποιητική ποσότητα. Στον Butyriboletus appendiculatus το αποτύπωμα των σπόρων είναι χρώματος σκούρο λαδί, μεγέθους 12–15 x 4–5 mm και η χημική αντίδραση σε KOH (Υδροξείδιο του καλίου) προσδίδει μεταχρωματισμό κιτρινωπό ή ανοιχτό καφετί.
Πάντως, σε κάθε περίπτωση για να φτάσει κάποιος στο σημείο να αναγνωρίσει με ακρίβεια έναν Βωλίτη που μεταχρωματίζεται χρειάζεται πολύ μελέτη και εμπειρία. Οι υπόλοιποι που αρκούνται μόνο σε μακροσκοπική εξέταση καλό είναι απλώς να τους φωτογραφίζουν και να απολαμβάνουν την ομορφιά τους.
Εικόνα: Boletus pulverulentus by Dave W (Dave W) 

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Πλένονται ή δεν πλένονται τα μανιτάρια;

Ένα θέμα συζήτησης που πυροδοτεί συχνά σχόλια και διχάζει τους λάτρεις των μανιταριών είναι το εάν πρέπει ή όχι να πλένονται τα μανιτάρια προτού μαγειρευτούν. Επειδή είναι γνωστό πως τα μανιτάρια λόγω της πορώδους σύνθεσής τους είναι αρκετά απορροφητικά, έχει επικρατήσει η άποψη πως τα μανιτάρια δεν πρέπει να πλένονται και αρκεί απλώς να σκουπίζονται με μια υγρή πετσέτα ή να καθαρίζονται με ένα βουρτσάκι.
Σίγουρα, μια μέθοδος γρήγορου καθαρισμού με υγρή πετσέτα εφαρμόζεται εύκολα σε μανιτάρια μικρής ποσότητας και κυρίως σ’ αυτά που προέρχονται από καλλιέργεια. Εφόσον τα μανιτάρια καλλιεργούνται μέσα σε αποστειρωμένα κομπόστ, ελαχιστοποιείται και η πιθανότητα να έχουν αναπτυχθεί βακτήρια και ταυτόχρονα διατίθενται στον καταναλωτή αρκετά καθαρά. 
Τι γίνεται όμως με τα μανιτάρια που συλλέγουμε στο δάσος; Αρκεί ένα απλό υγρό καθάρισμα για να απομακρυνθούν οι λάσπες, τα βακτήρια και τα έντομα; Σ’ αυτή την περίπτωση ασφαλώς και επιβάλλεται το πλύσιμο με νερό, αρκεί να ληφθεί υπόψη πως απαιτ…

Ο Coprinus comatus στη μάχη κατά της λευχαιμίας

Το αρκετά διαδεδομένο και εδώδιμο μανιτάρι Coprinus comatus που ευδοκιμεί στα λιβάδια της Ευρώπης και της Αμερικής φαίνεται πως μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της λευχαιμίας.
Είναι ήδη γνωστό πως ο Coprinus comatus έχει μεγάλη θρεπτική αξία, λόγω της αντιοξειδωτικής και αντιμικροβιακής του δράσης. Σε διάφορες μελέτες που έγιναν στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί πως αυτό το μανιτάρι περιέχει στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του προστάτη και γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών. 
Μια καινούργια όμως έρευνα από ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Φλόριντας των ΗΠΑ απέδειξε πως μία πρωτεΐνη του μανιταριού Coprinus comatus συμβάλλει στη θανάτωση του λευχαιμικού κυττάρου T. 
Συγκεκριμένα, οι εργαστηριακές μελέτες απέδειξαν πως η πρωτεΐνη Υ3 που υπάρχει στο μανιτάρι αυτό δεσμεύεται με τη γλυκάνη LDNF και μ’ αυτή τη διεργασία τα ένζυμα που προκύπτουν είναι ικανά να θανατώσουν το λευχαιμικό κύτταρο T σε ένα ποσοστό 90%. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δημοσιε…

Αισιόδοξα μηνύματα για την καρποφορία άγριων μανιταριών στην Ελλάδα

Ύστερα από μια μακρά περίοδο ανομβρίας και υψηλών θερμοκρασιών για την εποχή, επιτέλους οι βροχές του 1ου δεκαημέρου του Μαΐου θα μας φέρουν τους πολυπόθητους καρπούς του δάσους, τα μανιτάρια.
Σύμφωνα με τους προγνωστικούς χάρτες ευδοκίμησης μανιταριών του mushring.comυπάρχει μεγάλη πιθανότητα να αρχίσουν να αναπτύσσονται μανιτάρια από τις 9 Μαΐου και κυρίως από τις 10 Μαΐου σε πολλές περιοχές της χώρας μας. 
Μην ξεχνάτε πως, όταν η υγρασία στο δάσος είναι αυξημένη την άνοιξη, ευνοείται η ανάπτυξη των αγαπημένων μας Κανθαρέλων! 
Πάρτε λοιπόν από την επόμενη Τετάρτη με Πέμπτη τα καλαθάκια ανά χείρας και ξεχυθείτε στα δάση για μανιτάρια.
Καλή επιτυχία!