Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η εκπληκτική επίδραση των μανιταριών στη δημιουργία της ζωής στον πλανήτη μας




Είναι γνωστό ότι η ανάπτυξη και η παρουσία των φυτών στον πλανήτη ήταν ο καταλυτικός παράγοντας για τον εμπλουτισμό της ατμόσφαιρας της Γης με οξυγόνο, ώστε να είναι αναπνεύσιμη και να μπορούν να ζουν μέσα σε αυτή όλα τα υπόλοιπα είδη. Ωστόσο, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Leeds, η ανάπτυξη των φυτών υποβοηθήθηκε σημαντικά από τα μανιτάρια, τα οποία γεφύρωσαν το χάσμα που υπήρχε αρχικά μεταξύ των φυτών και των χρήσιμων για την ανάπτυξή τους συστατικών του εδάφους.

Όταν ξεκίνησε ο σχηματισμός της Γης, πριν από 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια, φυσικά δεν υπήρχε ατμόσφαιρα. Καθώς ο νεοσχηματισμένος πλανήτης ψύχονταν, αναπτύχθηκε γύρω του ατμόσφαιρα, η οποία όμως ήταν ιδιαιτέρως τοξική, ακατάλληλη για την ανάπτυξη ζωής, καθώς αποτελούνταν κυρίως από υδρόθειο, μεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα.

Η περαιτέρω ψύξη του πλανήτη βοήθησε στην εμφάνιση του νερού σε υγρή μορφή, το οποίο αποτέλεσε ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη των κυανοβακτηρίων, που με τη σειρά τους ξεκίνησαν το μετασχηματισμό της ατμόσφαιρας εμπλουτίζοντάς την με οξυγόνο. Βέβαια, η ανάπτυξη των φυτών στην ξηρά, που ξεκίνησε πριν από 400 με 500 εκατομμύρια χρόνια, ήταν το γεγονός που οδήγησε στα σημερινά επίπεδα οξυγόνου στην ατμόσφαιρα. Ωστόσο, τα πρώτα φυτά δεν είχαν ανεπτυγμένο ριζικό σύστημα για την άντληση θρεπτικών συστατικών από το έδαφος. Αντ’ αυτού, ήταν οι μύκητες που αναπτύσσονταν στο έδαφος οι οποίοι τροφοδοτούσαν τα φυτά με φώσφορο, απαραίτητο στοιχείο, ώστε αυτά να μπορούν να φωτοσυνθέτουν.

Οι μύκητες πρωτοεμφανίστηκαν στη Γη πολύ πριν τα φυτά. Η ικανότητά τους να αποσπούν, από τα ανόργανης σύνθεσης τότε εδάφη, ανόργανα στοιχεία και με αυτά να τροφοδοτούν τα φυτά, βοήθησε τα φυτά να φωτοσυνθέσουν το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιρας και να τροφοδοτήσουν τα εδάφη με οργανική ύλη, η οποία με τη σειρά της ήταν απαραίτητη και για την ανάπτυξη των μυκήτων. Έτσι δημιουργήθηκε μία συμβιωτική σχέση, εκατέρωθεν ωφέλιμη.

Η ερευνητική ομάδα του πανεπιστημίου του Leeds διεξήγαγε πειράματα και εκτέλεσε υπολογιστικά μοντέλα για να εξακριβώσει το ρυθμό ανταλλαγής ανόργανης και οργανικής ύλης μεταξύ των μυκήτων και των φυτών και κατ’ επέκταση το ρυθμό παραγωγής οξυγόνου από τα φυτά με τη βοήθεια των μυκήτων. Έπειτα, χρησιμοποιώντας ένα υπολογιστικό μοντέλο για να προσομοιώσουν την ατμοσφαιρική σύσταση και τις κλιματικές συνθήκες κατά τη διάρκεια του Παλαιοζωικού Αιώνα, συμπεριέλαβαν στον κύκλο παραγωγής και δέσμευσης του φωσφόρου και του άνθρακα, την επίδραση της συμβιωτικής δράσης μυκήτων και φυτών

Τα αποτελέσματα της μελέτης τους έδειξαν ότι η ανταλλαγή ανόργανης – οργανικής ύλης μεταξύ μυκήτων και φυτών αύξησε δραματικά το ρυθμό δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και απελευθέρωσης οξυγόνου προς αυτήν, αποδεικνύοντας έτσι ότι η παρουσία των μυκήτων και των μανιταριών τους ήταν καθοριστικός παράγοντας για το γρήγορο εμπλουτισμό της ατμόσφαιρας με το πολύτιμο για τη ζωή μας οξυγόνο.

Αναφορές
STARR Μ., 2017. Mushrooms Played a Truly Surprising Role in Forming Our Planet's Atmosphere. Available at:

Benjamin J. W. Mills, Sarah A. Batterman, Katie J. Field, 2017. Nutrient acquisition by symbiotic fungi governs Palaeozoic climate transition. Phil. Trans. R. Soc. B 373: 20160503. http://dx.doi.org/10.1098/rstb.2016.0503.




Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ο Coprinus comatus στη μάχη κατά της λευχαιμίας

Το αρκετά διαδεδομένο και εδώδιμο μανιτάρι Coprinus comatus που ευδοκιμεί στα λιβάδια της Ευρώπης και της Αμερικής φαίνεται πως μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της λευχαιμίας.
Είναι ήδη γνωστό πως ο Coprinus comatus έχει μεγάλη θρεπτική αξία, λόγω της αντιοξειδωτικής και αντιμικροβιακής του δράσης. Σε διάφορες μελέτες που έγιναν στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί πως αυτό το μανιτάρι περιέχει στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του προστάτη και γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών. 
Μια καινούργια όμως έρευνα από ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Φλόριντας των ΗΠΑ απέδειξε πως μία πρωτεΐνη του μανιταριού Coprinus comatus συμβάλλει στη θανάτωση του λευχαιμικού κυττάρου T. 
Συγκεκριμένα, οι εργαστηριακές μελέτες απέδειξαν πως η πρωτεΐνη Υ3 που υπάρχει στο μανιτάρι αυτό δεσμεύεται με τη γλυκάνη LDNF και μ’ αυτή τη διεργασία τα ένζυμα που προκύπτουν είναι ικανά να θανατώσουν το λευχαιμικό κύτταρο T σε ένα ποσοστό 90%. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δημοσιε…

Πλένονται ή δεν πλένονται τα μανιτάρια;

Ένα θέμα συζήτησης που πυροδοτεί συχνά σχόλια και διχάζει τους λάτρεις των μανιταριών είναι το εάν πρέπει ή όχι να πλένονται τα μανιτάρια προτού μαγειρευτούν. Επειδή είναι γνωστό πως τα μανιτάρια λόγω της πορώδους σύνθεσής τους είναι αρκετά απορροφητικά, έχει επικρατήσει η άποψη πως τα μανιτάρια δεν πρέπει να πλένονται και αρκεί απλώς να σκουπίζονται με μια υγρή πετσέτα ή να καθαρίζονται με ένα βουρτσάκι.
Σίγουρα, μια μέθοδος γρήγορου καθαρισμού με υγρή πετσέτα εφαρμόζεται εύκολα σε μανιτάρια μικρής ποσότητας και κυρίως σ’ αυτά που προέρχονται από καλλιέργεια. Εφόσον τα μανιτάρια καλλιεργούνται μέσα σε αποστειρωμένα κομπόστ, ελαχιστοποιείται και η πιθανότητα να έχουν αναπτυχθεί βακτήρια και ταυτόχρονα διατίθενται στον καταναλωτή αρκετά καθαρά. 
Τι γίνεται όμως με τα μανιτάρια που συλλέγουμε στο δάσος; Αρκεί ένα απλό υγρό καθάρισμα για να απομακρυνθούν οι λάσπες, τα βακτήρια και τα έντομα; Σ’ αυτή την περίπτωση ασφαλώς και επιβάλλεται το πλύσιμο με νερό, αρκεί να ληφθεί υπόψη πως απαιτ…

Ο Ιούλιος των μανιταριών

Ο φετινός Ιούλιος αποδείχθηκε παραδεισένια εποχή για όσους εξόρμησαν στα δάση και στους αγρούς για άγρια μανιτάρια. Σύμφωνα με τους προγνωστικούς χάρτες του Mushring.comη καρποφορία συνεχίζεται ως έναν βαθμό μέχρι τις 20 Ιουλίου. Οι περιοχές που παρουσιάζουν μεγάλη πιθανότητα να αναπτυχθούν άγρια μανιτάρια είναι από την Κεντρική Ελλάδα και πάνω, και κυρίως στην Ήπειρο, Μακεδονία και Θράκη. 
Από την 1η Ιουλίου μέχρι σήμερα, κατεξοχήν καλοκαιρινά μανιτάρια, όπως τα αγαπημένα μας Καισαρικά (Amanita caesarea), εντοπίστηκαν σε μεγάλη αφθονία σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Το παράδοξο όμως ήταν πως χαρήκαμε ιδιαιτέρως με τον εντοπισμό ειδών, σε μεγάλες μάλιστα ποσότητες, που απαντούν κυρίως το Φθινόπωρο, όπως οι Μακρολεπιότες (Macrolepiota procera). 
Το ακόμη πιο παράδοξο που συνέβη αυτόν τον Ιούλιο είναι πως αναπτύχθηκαν όχι μόνο φθινοπωρινά μανιτάρια, αλλά ακόμη και ορισμένα χειμωνιάτικα είδη, όπως οι Μαύρες τρομπέτες (Craterellus cornucopioides), τόσο στην Ελλάδα όσο και σε γειτονικές βαλ…