Header Ads

Τα μανιτάρια σώζουν τα δάση και μάχονται την κλιματική αλλαγή


Το τελευταίο διάστημα, ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα τόσο σε εθνικό όσο και στο διεθνές επίπεδο είναι οι καταστροφικές συνέπειες που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή. 

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, η κλιματική αλλαγή συντελείται ήδη. Οι θερμοκρασίες αυξάνονται, τα χαρακτηριστικά των βροχοπτώσεων αλλάζουν, οι παγετώνες και το χιόνι λιώνουν και η παγκόσμια μέση στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει. Η αύξηση της θερμοκρασίας οφείλεται πιθανότατα κατά κύριο λόγο στην παρατηρούμενη αύξηση των ατμοσφαιρικών συγκεντρώσεων αερίων θερμοκηπίου ως αποτέλεσμα των εκπομπών που προέρχονται από ανθρώπινες δραστηριότητες. Για να μετριάσουμε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, πρέπει να μειώσουμε αυτές τις εκπομπές ή να διασφαλίσουμε την πρόληψη της παραγωγής τους.



Πώς μπορεί, όμως, να μειωθεί η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα; 

Η φύση διαθέτει τους δικούς της μηχανισμούς στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Επειδή λοιπόν ἡ φύσις τά πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησε, τα δέντρα και ιδιαιτέρως δε τα φυλλοβόλα έχουν την ικανότητα να απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα

Μέσα σε μία χρονιά, ένα στρέμμα δάσους απορροφά πάνω από 400 κιλά διοξείδιο του άνθρακα και το μετατρέπει σε οξυγόνο. Συγκεκριμένα, ένα στρέμμα δάσους από πεύκα μπορεί να συγκρατήσει 3.200 κιλά και ένα στρέμμα δάσους οξιάς 6.400 κιλά στερεών σωματιδίων (σκόνης).

Ακόμη, ένα στρέμμα δάσους ερυθρελάτης απορροφά 25 κιλά διοξείδιο του θείου και άλλων οξειδίων, ενώ ένα στρέμμα δάσους λεύκης μέχρι 19.3 κιλά.

Η παρουσία των μυκήτων στη διαδικασία της απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα

Όμως ένα δάσος είναι ένα σύνθετο σύστημα που εκτός από τα δέντρα απαρτίζεται και από πολλούς άλλους οργανισμούς και μικροοργανισμούς. Πρόσφατα, σε μια έρευνα αποδείχτηκε πως ορισμένοι μύκητες διαδραματίζουν καταλυτικό ρόλο στη διαδικασία κατά την οποία μπορούν ή όχι τα δέντρα να απορροφήσουν τις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα. 

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βοστόνης των ΗΠΑ σε πρόσφατη μελέτη απέδειξαν πως διαφορετικοί τύποι μυκορριζικών μυκήτων που συμβιώνουν με τα δέντρα διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στον κύκλο του διοξειδίου του άνθρακα και συνεπώς καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την κλιματική αλλαγή.

Οι εκτομυκορριζικοί μύκητες (ECM) που συμβιώνουν με δασικά δέντρα αφενός βοηθούν τα δέντρα να απορροφούν πιο γρήγορα το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιρας, αφετέρου δε συμβάλλουν ώστε το διοξείδιο του άνθρακα να δεσμεύεται στα δέντρα και στο έδαφος, έτσι ώστε να μην διαχέεται ξανά στην ατμόσφαιρα. 

Γνωστοί εκτομυκορριζικοί μύκητες (ECM)

Ανάμεσα στα εκατομμύρια εκτομυκορριζικών μυκήτων συγκαταλέγονται και αγαπημένοι μύκητες, που αναζητούν με πάθος οι λάτρεις των άγριων μανιταριών. Ενδεικτικά, αναφέρονται οι περιζήτητες τρούφες, οι αμανίτες, οι βωλίτες, οι κανθαρέλλες κ.ά πολύτιμα και θρεπτικά άγρια μανιτάρια. 

Τα ορυκτά καύσιμα και η καταστροφή του περιβάλλοντος

Ενώ, λοιπόν, τα δασικά δέντρα μπορούν να απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα, δυστυχώς με την καύση των ορυκτών καυσίμων διαχέονται στην ατμόσφαιρα και οξείδια του αζώτου, τα οποία με τη σειρά τους καταστρέφουν τα δάση. Δέντρα όπως οι βελανιδιές, οι οξιές, τα έλατα και τα πεύκα, που συμβιώνουν με τα πολύτιμα άγρια μανιτάρια, είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στη μόλυνση από το άζωτο.

Αυτό συμβαίνει επειδή το άζωτο καταστρέφει τους εκτομυκορριζικούς μύκητες, δηλαδή τα μανιτάρια, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο πληθυσμός των δέντρων που συμβιώνουν με αυτού του είδους τους μύκητες, κυρίως των φυλλοβόλων. Το γεγονός αυτό, με τη σειρά του, οδηγεί στη μείωση της ικανότητας των δασών να απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Το άζωτο στην ανάπτυξη των δεντροειδών μυκόρριζων


Με το ριζικό σύστημα πολλών φυτών και δέντρων συμβιώνουν επίσης οι δεντροειδείς μυκόρριζες, οι οποίες ευνοούνται στην ανάπτυξή τους από την παρουσία αζώτου στο έδαφος. Έτσι, ευνοείται και η ανάπτυξη άλλων δέντρων εις βάρος των φυλλοβόλων, τα οποία όμως δεν συμβάλλουν καθόλου στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα. 

Συνεπώς, όσο αυξάνονται οι βλαβερές εκπομπές από την καύση των ορυκτών καυσίμων τόσο πιο πολύ καταστρέφονται τα άγρια μανιτάρια και τα δέντρα που είναι συνδεδεμένα μαζί τους. 

Στην εποχή μας, η μετάβαση από την χρήση των ορυκτών καυσίμων σε τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας πιο φιλικές προς το περιβάλλον διασφαλίζει αφενός την υγεία μας, αφετέρου θωρακίζουμε τον πλανήτη έναντι στην κλιματική αλλαγή.

Εάν, λοιπόν, σώσουμε τα μανιτάρια και τα δάση, αυτό σημαίνει πως σώζουμε και τη δική μας ύπαρξη και των μελλούμενων γενεών. 


Πηγές: