Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Σεμινάρια για άγρια μανιτάρια και τρούφες από τα πέντε δίκτυα καινοτομίας του INCREdible



Εκπρόσωποι από διαφορετικές περιοχές της Μεσογείου που σχετίζονται με τα άγρια μανιτάρια και τις τρούφες παραβρέθηκαν σε διεθνή συνάντηση στις περιφέρειες της Castilla y Leon και Aragon της Ισπανίας στις 19 – 20 Ιουνίου 2018. 

Στη συνάντηση συμμετείχαν επιστήμονες, τεχνικό προσωπικό, εκπρόσωποι υπουργείων και τοπικής αυτοδιοίκησης, δασικοί υπάλληλοι, μανιταροσυλλέκτες και εκπρόσωποι εταιρειών επεξεργασίας και εμπορίας από την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Κροατία και την Ελλάδα. 

Από την Ελλάδα εκτός από την εκπρόσωπο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, το οποίο αποτελεί εταίρο του προγράμματος, συμμετείχε επίσης ως προσκεκλημένος επισκέπτης ο Δρ Ρήγας Τσιακίρης, επιστημονικός συνεργάτης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και συντονιστής της ομάδας εργασίας με αντικείμενο τον καθορισμό νομοθετικού πλαισίου για τη διαχείριση και πιστοποίηση των Αυτοφυών Εδώδιμων Μανιταριών της Ελλάδας.

Το πρόγραμμα της συνάντησης περιείχε διαλέξεις, επισκέψεις στο πεδίο και εστιασμένες συνεδρίες που σκοπό είχαν τη καταγραφή και ανταλλαγή απόψεων για τη δημιουργία του δικτύου καινοτομίας (iNet) INCREdible για τα άγρια μανιτάρια και τις τρούφες.

Από τους συμμετέχοντες εκφράστηκαν ανησυχίες για το φορολογικό καθεστώς που ισχύει για τα συγκεκριμένα προϊόντα σε κάποιες χώρες και δεν συνάδει με το γεγονός ότι η συλλογή τους αποφέρει ένα συμπληρωματικό εισόδημα σε πολλούς κατοίκους αγροτικών περιοχών που πλήττονται από την εγκατάλειψη και τη φυγή των νέων στα αστικά κέντρα. 

Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που σχετίζονται με τη συλλογή ήταν επίσης ένα από τα θέματα που εξετάστηκαν, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα «καλής πρακτικής» την περιοχή της Castilla y Leon. Η χορήγηση αδειών εκεί, που θέτει περιορισμούς στον τύπο χρήσης των μανιταριών -άδεια αναψυχής, προσωπική ή εμπορική άδεια συλλογής- και στην ποσότητα των μανιταριών που συλλέγονται. Άρχισε σταδιακά να εφαρμόζεται, με αποτέλεσμα σήμερα οι υπηρεσίες και οι κάτοικοι να έχουν πλήρως προσαρμοστεί σε αυτό το σύστημα και να το θεωρούν αναγκαίο για τη διαχείριση γενικότερα των μη ξυλωδών δασικών προϊόντων καθώς συντέλεσε στη μείωση του παράνομου εμπορίου, στην αύξηση εσόδων από τον τουρισμό και την αειφορική διαχείριση του προϊόντος. 

Το σεμινάριο περιελάμβανε επισκέψεις στις δειγματοληπτικές επιφάνειες της επαρχίας της Castilla y Leon, όπου η έρευνα για τα εδώδιμα μανιτάρια συνεχίζεται εδώ και 20 χρόνια, καθώς και σε μια «μυκητολογική ρεζέρβα» –μια προστατευόμενη περιοχή στην οποία δεν γίνεται συλλογή, με σκοπό τη διατήρηση και προβολή αυτοφυών δειγμάτων, προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση γι αυτόν τον πολύτιμο δασικό πόρο.

Η δεύτερη μέρα του σεμιναρίου ήταν αφιερωμένη στην τρούφα. 

Η συνεδρία πραγματοποιήθηκε στην πόλη Sarrion (Τερουέλ), μια από τις πιο σημαντικές περιοχές παραγωγής τρούφας στην Ισπανία με τη συμμετοχή πλήθους τοπικών καλλιεργητών, των συλλόγων τους καθώς και εμπόρων που τις διακινούν στο εξωτερικό.

Αντίστοιχα σεμινάρια πραγματοποιήθηκαν για καθένα από τα πέντε δίκτυα καινοτομίας του INCREdible, -εκπρόσωπος του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων συμμετείχε στην αντίστοιχη συνάντηση για τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά στην Τυνησία στα τέλη του Ιουνίου-, ώστε να αναπτυχθεί ένα κοινό αφήγημα και μια πορεία που θα λειτουργήσει ως βάση συνεργασίας κατά τα τρία έτη διάρκειας του έργου και πέραν αυτού. Άλλωστε τα δίκτυα του INCREdible επιτρέπουν στα μέλη τους να μοιράζονται και να ανταλλάσσουν γνώσεις και εμπειρογνωμοσύνη, προωθώντας τη συνεργασία, την καινοτομία και την νεοφυή επιχειρηματικότητα, ώστε να αναδείξουν την αξία και τη δυναμική των μη ξυλωδών δασικών προϊόντων της μεσογειακής λεκάνης.

Το έργο INCREdible

Το έργο INCREdible έχει σκοπό να στηρίξει συνέργειες μεταξύ της έρευνας και της επιχειρηματικής καινοτομίας για υπηρεσίες σχετικές με τα μη ξυλώδη δασικά προϊόντα στη Μεσόγειο. 

Ειδικότερα, το INCREdible προάγει τη γνώση και τη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών εταίρων, στηρίζοντας καινοτόμες επιχειρηματικές ιδέες και ενισχύοντας τη διάδοση της τεχνογνωσίας σε αγροτικές περιοχές, με σκοπό την ανάπτυξη ολοκληρωμένων οικονομικών στρατηγικών. 



Απευθύνεται επίσης στο ευρύ κοινό ώστε να διαδώσει το μήνυμα ότι τα δάση τα οποία διαχειρίζονται με βιώσιμο τρόπο από τους κατοίκους παρακείμενων περιοχών, μπορούν να αποτελέσουν πλουτοπαραγωγικό πόρο παράγοντας δασικά προϊόντα όπως φελλό, ρητίνες, αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά και εδώδιμα προϊόντα, όπως άγριους καρπούς, φρούτα του δάσους, μανιτάρια και τρούφες. Η κοινωνικο-οικονομική δραστηριότητα στα δάση της μεσογειακής λεκάνης συμβάλλει επίσης στην πρόληψη των πυρκαγιών.

Το INCREdible οργανώνει δίκτυα καινοτομίας (iNets) για πέντε σημαντικά για τη μεσογειακή λεκάνη προϊόντα: φελλό, καρπούς και φρούτα του δάσους, ρετσίνι, μανιτάρια και τρούφες, καθώς και φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά. Κάθε δίκτυο συγκεντρώνει και κοινωνεί τις καλύτερες πρακτικές που σχετίζονται με την παραγωγή, τη μεταποίηση και το εμπόριο, ενισχύοντας ερευνητικές προοπτικές και πρακτικές εφαρμογές.

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και συγκεκριμένα το Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών συμμετέχει στα δίκτυα για τα μανιτάρια και τις τρούφες, καθώς και για τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά.

Το ΙNCREDIBLE λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επαγγελματικών οργανώσεων (ιδιοκτήτες & διαχειριστές). Το έργο συντονίζεται από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δασών (EFI). Δεκατρείς οργανισμοί από οκτώ χώρες συμβάλουν με τις γνώσεις και την εμπειρία τους σε θέματα σχετικά με τα μη ξυλώδη δασικά προϊόντα: Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δασών (EFI – Συντονιστής), Κέντρο Δασικών Ερευνών του Εθνικού Ινστιτούτου Αγροτικής Έρευνας και Τεχνολογίας Τροφίμων (INIA. Ισπανία), Ένωση για τα Δάση της Μεσογείου (UNAC, Πορτογαλία), ETIFOR, Πανεπιστήμιο της Πάδοβα (EFITOR, Ιταλία), Κροατικό Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών (CFRI, Κροατία), Καταλανικό Κέντρο Δασικής Έρευνας και Τεχνολογίας (CTFC, Ισπανία), Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (UOI, Ελλάδα), Εθνικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Αγροτικής Ανάπτυξης, Υδάτινων και Δασικών Πόρων (INRGREF, Τυνησία), Κέντρο προώθησης Δασικών Πόρων και Βιομηχανίας της Castile και Leon (CESEFOR, Ισπανία), Ανώτατο Αγρονομικό Ινστιτούτο (ISA, Πορτογαλία), Εθνικό Κέντρο Δασικής Περιουσίας (CNPF, Γαλλία), Ενεργειακά Συστήματα ESSET (ESSET, Βέλγιο), Περιφερειακή Υπηρεσία Δασών για την Ανάπτυξη του Τομέα του Περιβάλλοντος της Σαρδηνίας (FoReSTAS, Ιταλία).

Το INCREDIBLE χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα HORIZON 2020 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο της συμφωνίας επιχορήγησης N 774632.
Περισσότερες πληροφορίες:
Καλλιόπη Στάρα: kstara@cc.uoi.gr,
Αναστασία Τζωρτζάκη: anastasia.tzortzaki@gmail.com


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ο Coprinus comatus στη μάχη κατά της λευχαιμίας

Το αρκετά διαδεδομένο και εδώδιμο μανιτάρι Coprinus comatus που ευδοκιμεί στα λιβάδια της Ευρώπης και της Αμερικής φαίνεται πως μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της λευχαιμίας.
Είναι ήδη γνωστό πως ο Coprinus comatus έχει μεγάλη θρεπτική αξία, λόγω της αντιοξειδωτικής και αντιμικροβιακής του δράσης. Σε διάφορες μελέτες που έγιναν στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί πως αυτό το μανιτάρι περιέχει στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του προστάτη και γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών. 
Μια καινούργια όμως έρευνα από ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Φλόριντας των ΗΠΑ απέδειξε πως μία πρωτεΐνη του μανιταριού Coprinus comatus συμβάλλει στη θανάτωση του λευχαιμικού κυττάρου T. 
Συγκεκριμένα, οι εργαστηριακές μελέτες απέδειξαν πως η πρωτεΐνη Υ3 που υπάρχει στο μανιτάρι αυτό δεσμεύεται με τη γλυκάνη LDNF και μ’ αυτή τη διεργασία τα ένζυμα που προκύπτουν είναι ικανά να θανατώσουν το λευχαιμικό κύτταρο T σε ένα ποσοστό 90%. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δημοσιε…

Ο Ιούλιος των μανιταριών

Ο φετινός Ιούλιος αποδείχθηκε παραδεισένια εποχή για όσους εξόρμησαν στα δάση και στους αγρούς για άγρια μανιτάρια. Σύμφωνα με τους προγνωστικούς χάρτες του Mushring.comη καρποφορία συνεχίζεται ως έναν βαθμό μέχρι τις 20 Ιουλίου. Οι περιοχές που παρουσιάζουν μεγάλη πιθανότητα να αναπτυχθούν άγρια μανιτάρια είναι από την Κεντρική Ελλάδα και πάνω, και κυρίως στην Ήπειρο, Μακεδονία και Θράκη. 
Από την 1η Ιουλίου μέχρι σήμερα, κατεξοχήν καλοκαιρινά μανιτάρια, όπως τα αγαπημένα μας Καισαρικά (Amanita caesarea), εντοπίστηκαν σε μεγάλη αφθονία σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Το παράδοξο όμως ήταν πως χαρήκαμε ιδιαιτέρως με τον εντοπισμό ειδών, σε μεγάλες μάλιστα ποσότητες, που απαντούν κυρίως το Φθινόπωρο, όπως οι Μακρολεπιότες (Macrolepiota procera). 
Το ακόμη πιο παράδοξο που συνέβη αυτόν τον Ιούλιο είναι πως αναπτύχθηκαν όχι μόνο φθινοπωρινά μανιτάρια, αλλά ακόμη και ορισμένα χειμωνιάτικα είδη, όπως οι Μαύρες τρομπέτες (Craterellus cornucopioides), τόσο στην Ελλάδα όσο και σε γειτονικές βαλ…

Πλένονται ή δεν πλένονται τα μανιτάρια;

Ένα θέμα συζήτησης που πυροδοτεί συχνά σχόλια και διχάζει τους λάτρεις των μανιταριών είναι το εάν πρέπει ή όχι να πλένονται τα μανιτάρια προτού μαγειρευτούν. Επειδή είναι γνωστό πως τα μανιτάρια λόγω της πορώδους σύνθεσής τους είναι αρκετά απορροφητικά, έχει επικρατήσει η άποψη πως τα μανιτάρια δεν πρέπει να πλένονται και αρκεί απλώς να σκουπίζονται με μια υγρή πετσέτα ή να καθαρίζονται με ένα βουρτσάκι.
Σίγουρα, μια μέθοδος γρήγορου καθαρισμού με υγρή πετσέτα εφαρμόζεται εύκολα σε μανιτάρια μικρής ποσότητας και κυρίως σ’ αυτά που προέρχονται από καλλιέργεια. Εφόσον τα μανιτάρια καλλιεργούνται μέσα σε αποστειρωμένα κομπόστ, ελαχιστοποιείται και η πιθανότητα να έχουν αναπτυχθεί βακτήρια και ταυτόχρονα διατίθενται στον καταναλωτή αρκετά καθαρά. 
Τι γίνεται όμως με τα μανιτάρια που συλλέγουμε στο δάσος; Αρκεί ένα απλό υγρό καθάρισμα για να απομακρυνθούν οι λάσπες, τα βακτήρια και τα έντομα; Σ’ αυτή την περίπτωση ασφαλώς και επιβάλλεται το πλύσιμο με νερό, αρκεί να ληφθεί υπόψη πως απαιτ…